Ngộ độc rượu ngâm cây và động vật

Đây là một trong những nguồn ngộ độc tập thể thường gặp nhất và cũng dễ phòng nhất.

Vì sao rượu là dung môi nguy hiểm

• Chiết được nhiều chất hơn nước
• Kể cả chất không tan trong nước
• Nhiều chất độc tan tốt trong cồn
• Nồng độ tăng theo thời gian ngâm
• Không ai đo được nồng độ đó

Nước sắc và rượu ngâm cùng một cây cho ra hai thứ rất khác nhau.

Vấn đề liều lượng

• Người uống theo tửu lượng
• Không theo liều thuốc
• Uống trong bữa vui thì càng nhiều
• Không ai đếm
• Đây là khác biệt căn bản với thuốc

Không ai rót rượu theo thìa như rót thuốc.

Vấn đề không biết cây gì

• Nhiều người ngâm cây được cho
• Không biết tên khoa học
• Chỉ nghe nói là tốt
• Có thể là loài độc
• Là nguyên nhân phổ biến nhất

Cây được ai đó cho mà không biết tên là tình huống rủi ro nhất.

Hiểu lầm về ngâm lâu

• Nhiều người tin ngâm càng lâu càng tốt
• Thực tế chiết ra càng nhiều chất
• Kể cả chất độc
• Không làm mất độc tính
• Bình ngâm lâu năm có thể nguy hiểm hơn

Bình rượu ngâm mười năm không an toàn hơn bình ngâm một năm.

Hiểu lầm về vị đắng

• Nhiều người cho rằng đắng là tốt
• Vị không liên quan tới độc tính
• Có chất độc không đắng
• Có chất lành lại rất đắng
• Không dùng vị để đánh giá

Vị của rượu ngâm không nói gì về độ an toàn của nó.

Nhóm cây thường gây ngộ độc

• Một số cây có hoạt chất tác động lên tim
• Một số tác động lên thần kinh
• Một số gây tổn thương gan
• Triệu chứng xuất hiện nhanh hay chậm tuỳ nhóm
• Nhóm tác động lên tim nguy hiểm nhất

Nhóm tác động lên tim có thể gây tử vong trong vài giờ.

Ngâm động vật và côn trùng

• Rủi ro nhiễm khuẩn và ký sinh trùng
• Một số loài mang độc tố
• Rượu không diệt được hết mầm bệnh
• Bằng chứng công dụng rất hạn chế
• Cũng có vấn đề bảo tồn

Rượu không tiệt trùng được và không phá huỷ được mọi độc tố.

Về rượu ngâm mật và nội tạng

• Nguy cơ nhiễm khuẩn cao
• Một số loại mật có độc tính
• Đã có ca suy gan và suy thận
• Bằng chứng công dụng không có
• Nên tránh hoàn toàn

Uống mật động vật đã gây ra nhiều ca suy gan và suy thận cấp.

Về rượu không rõ nguồn gốc

• Rượu nền có thể chứa methanol
• Ngộ độc methanol rất nguy hiểm
• Gây mù và tử vong
• Triệu chứng xuất hiện muộn
• Là rủi ro song song với độc tính của cây

Rượu nền không rõ nguồn gốc là rủi ro độc lập với chuyện ngâm cây gì.

Dấu hiệu ngộ độc methanol

• Nhìn mờ hoặc nhìn thấy sương mù
• Đau đầu và buồn nôn
• Thở nhanh sâu
• Xuất hiện sau nhiều giờ
• Cần cấp cứu ngay

Nhìn mờ sau khi uống rượu là dấu hiệu cần đi cấp cứu ngay lập tức.

Dấu hiệu ngộ độc do cây

• Tê bì quanh miệng và tay chân
• Buồn nôn và nôn
• Chóng mặt và yếu người
• Nhịp tim bất thường
• Lơ mơ hoặc co giật

Tê bì quanh miệng sau khi uống là dấu hiệu rất đáng chú ý.

Xử trí khi nghi ngộ độc

• Đưa đi cấp cứu ngay
• Mang theo bình rượu
• Không tự gây nôn khi người bệnh lơ mơ
• Đặt nằm nghiêng nếu nôn
• Không cho uống thêm gì

Mang theo bình rượu giúp cơ sở y tế xác định được hướng xử trí.

Khi nhiều người cùng uống

• Báo ngay cho tất cả
• Đưa đi cấp cứu kể cả người chưa có triệu chứng
• Triệu chứng có thể xuất hiện muộn
• Giữ lại bình rượu
• Báo y tế địa phương

Người chưa có triệu chứng vẫn cần được theo dõi vì độ trễ khác nhau.

Cách giảm rủi ro

• Không ngâm cây không rõ loài
• Không uống rượu ngâm không rõ nguồn
• Không uống rượu ngâm của người khác cho
• Không dùng như thuốc chữa bệnh
• Hỏi bác sĩ nếu muốn dùng cây thuốc

Từ chối một chén rượu ngâm không rõ nguồn gốc là quyết định hợp lý.

Khi được mời trong bữa tiệc

• Áp lực xã hội là có thật
• Hỏi ngâm cây gì
• Không rõ thì từ chối
• Có thể nói do đang dùng thuốc
• Sức khoẻ quan trọng hơn thể diện

Nói rằng mình đang dùng thuốc là cách từ chối được chấp nhận dễ dàng.

Với người có bệnh nền

• Người bệnh gan tuyệt đối tránh
• Người dùng thuốc có nguy cơ tương tác
• Người bệnh tim rất nguy hiểm
• Người tiểu đường cũng cần tránh
• Rượu tự nó đã có hại

Với người có bệnh gan, rượu ngâm là kết hợp của hai rủi ro cùng lúc.

Cách nghĩ thực tế

• Rượu chiết được cả chất độc và người uống theo tửu lượng
• Ngâm lâu không làm mất độc tính
• Vị đắng không nói gì về độ an toàn
• Nhìn mờ sau khi uống rượu là cấp cứu
• Không uống rượu ngâm không rõ nguồn gốc

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy đi cấp cứu ngay khi nghi ngộ độc.

Câu hỏi thường gặp