Khi nào thuốc nam không phải lựa chọn phù hợp

Câu hỏi không phải là thuốc nam có giá trị hay không mà là nó phù hợp trong tình huống nào.

Tình huống cấp cứu

• Đau ngực dữ dội
• Khó thở
• Yếu một bên người hoặc méo miệng
• Chảy máu không cầm
• Gọi cấp cứu ngay chứ không thử gì khác

Trong đột quỵ và nhồi máu cơ tim, mỗi phút đều quyết định kết cục.

Nhiễm khuẩn nặng

• Sốt cao kèm li bì
• Sưng nóng đỏ lan nhanh
• Vết thương có mủ và sốt
• Cần kháng sinh đúng lúc
• Trì hoãn có thể dẫn tới nhiễm khuẩn huyết

Nhiễm khuẩn có thể diễn biến từ nhẹ tới nguy kịch trong vòng một ngày.

Ung thư

• Giai đoạn còn điều trị được có giới hạn thời gian
• Trì hoãn làm bệnh tiến triển
• Cơ hội mất đi không lấy lại được
• Đã có nhiều trường hợp đáng tiếc
• Bàn với bác sĩ về mọi thứ muốn dùng thêm

Sáu tháng trì hoãn có thể là khác biệt giữa còn điều trị được và không.

Bệnh mạn tính đang được kiểm soát

• Huyết áp và tiểu đường
• Động kinh
• Bệnh tuyến giáp
• Bỏ thuốc làm bệnh mất kiểm soát
• Hậu quả không cảm thấy được ngay

Không cảm thấy gì sau khi bỏ thuốc huyết áp không có nghĩa là an toàn.

Sau ghép tạng

• Cần thuốc chống thải ghép chính xác
• Tương tác có thể gây mất tạng
• Tuyệt đối không tự thêm gì
• Hỏi bác sĩ trước mọi thay đổi
• Đây là nhóm rủi ro cao nhất

Với người ghép tạng, một tương tác có thể xoá đi toàn bộ nỗ lực nhiều năm.

Trẻ em

• Không phải người lớn thu nhỏ
• Gan và thận chưa trưởng thành
• Nhiều loại không phù hợp
• Đã có ca ngộ độc nặng
• Luôn hỏi bác sĩ nhi

Liều của người lớn chia nhỏ không thành liều an toàn cho trẻ.

Phụ nữ mang thai và cho con bú

• Nhiều loại có thể ảnh hưởng thai
• Một số gây co bóp tử cung
• Một số qua được sữa mẹ
• Dữ liệu an toàn thường thiếu
• Hỏi bác sĩ trước khi dùng bất cứ gì

Thiếu dữ liệu an toàn không đồng nghĩa với an toàn.

Người có bệnh gan hoặc thận

• Khả năng chuyển hoá và thải trừ giảm
• Chất dễ tích tụ
• Một số thảo dược gây hại gan thận
• Nguy cơ cao hơn hẳn
• Cần được bác sĩ tư vấn

Cùng một thứ có thể vô hại với người khoẻ mà nguy hiểm với người suy gan.

Người cao tuổi dùng nhiều thuốc

• Nguy cơ tương tác cao
• Chức năng gan thận giảm
• Dễ nhầm lẫn khi dùng nhiều thứ
• Cần rà soát toàn bộ danh sách
• Người nhà nên cùng theo dõi

Mỗi thứ thêm vào ở người cao tuổi đều làm tăng nguy cơ tương tác.

Dấu hiệu cần dừng lại và đi khám

• Triệu chứng nặng lên
• Không cải thiện sau một thời gian hợp lý
• Xuất hiện triệu chứng mới
• Vàng da hoặc nước tiểu sẫm
• Mệt lả hoặc sụt cân

Vàng da sau khi dùng thảo dược là dấu hiệu cần ngừng ngay và đi khám.

Về áp lực từ người thân

• Người nhà hay mách thuốc vì thương
• Khó từ chối vì tình cảm
• Cảm ơn rồi vẫn hỏi bác sĩ
• Không thử chỉ vì nể
• Quyết định là của người bệnh

Lời mách thuốc xuất phát từ thương yêu nhưng vẫn cần được kiểm tra.

Cảnh giác với lời hứa chữa khỏi

• Hứa chữa khỏi ung thư
• Hứa bỏ được thuốc tiểu đường
• Hứa hết bệnh mạn tính
• Không có cơ sở
• Là dấu hiệu rất đáng nghi

Lời hứa bỏ được thuốc tiểu đường là một trong những quảng cáo nguy hiểm nhất.

Cảnh giác với hiệu quả đến quá nhanh

• Đỡ đau ngay sau vài ngày
• Ăn ngon tăng cân nhanh
• Có thể do trộn tân dược
• Nhất là corticoid
• Mang mẫu tới cơ sở y tế kiểm tra

Hiệu quả nhanh bất thường thường không đến từ cây cỏ.

Cách kết hợp an toàn hơn

• Nói với cả hai bên
• Không bỏ thuốc đang điều trị
• Thêm từng thứ một
• Theo dõi và ghi chép
• Xét nghiệm định kỳ theo chỉ định

Kết hợp trong im lặng là cách nguy hiểm nhất trong mọi phương án.

Nếu người thân muốn bỏ thuốc

• Không tranh cãi gay gắt
• Hiểu lý do phía sau
• Có thể là tác dụng phụ chưa được nói ra
• Cùng đi khám để bàn lại
• Đừng để họ bỏ thuốc trong im lặng

Người muốn bỏ thuốc thường có một lý do chưa được nói ra với bác sĩ.

Cách nghĩ thực tế

• Tình huống cấp cứu thì gọi cấp cứu ngay
• Trì hoãn điều trị ung thư có hậu quả không đảo ngược
• Không bỏ thuốc bệnh mạn tính đang được kiểm soát
• Trẻ em và phụ nữ mang thai cần hỏi bác sĩ trước
• Nếu kết hợp thì phải để cả hai bên biết

Nội dung này mang tính thông tin chung; hãy gọi cấp cứu khi có dấu hiệu nguy hiểm.

Câu hỏi thường gặp